تحرير كرده ، بعد در هنگام تأليف مكاسب مبناى اصولى وى تغيير كرده ، پس اشكالى در بين نيست . خلاصه تناقض بين دو كلام رسائل و مكاسب در صورتى مىتواند مطرح باشد كه اين دو را در يك زمان نگاشته باشد ، ولى اگر اين دو متن در دو زمان باشد ، اشكالى در بين نيست ، چون تغيير انظار خصوصاً در مورد شيخ انصارى طبيعى است . در پاسخ مىگوييم كه شيخ به رسائل و مكاسب اهتمام تام داشته و هر دو را محور بحث و تدريس خود قرار مىداده و تا آخر در مطالب اين دو كتاب دست مىبرده و مطالب آنها را اصلاح مىكرده است ، اگر شيخ از مبناى اوليه خود عدول كرده است ، بايد به هر حال يكى از دو كتاب رسائل يا مكاسب را كه بر طبق اين مبنا نگارش يافته تصحيح مىكرده است ، بنابراين اشكال تناقض بين عبارت مكاسب با مبناى اصولى شيخ در رسائل پابرجاست . 2 ) پاسخ اشكال : در پاسخ اشكال به طور اجمال مىگوييم كه شيخ طوسى ، شهرت را از باب ظن خاص معتبر نمىداند ولى ايشان چون به تماميت ادله انسداد متمايل است ، شهرت را از اين باب حجّت مىداند . در توضيح اين پاسخ مىگوييم كه يكى از مسائل مورد اختلاف شديد و معركه آراء در زمان شيخ انصارى مسأله انسداد و تماميت و عدم تماميت دليل انسداد بوده است ، بسيارى از علماء مسلّم پنداشته‌اند كه شيخ انصارى قائل به انفتاح باب علم است و دليل انسداد را ناتمام مىداند ، ولى به نظر ما شيخ انصارى به دليل انسداد معتقد است . براى اثبات اين نكته بايد در مطالب شيخ انصارى در باب انسداد دقت بيشترى صورت گيرد ، شيخ انصارى در رسائل مقدمات چهارگانه انسداد را ذكر كرده ، و به تفصيل و با دقت و موشكافى بسيار مقدمات را بررسى كرده ، نحوه استنتاج از اين